2500W HF Linear

[NA5B]

TA4C, Ugur Abi paylasiminiz icin tesekkurler. Kimbilir basinizdan daha neler gecti!? Benimde benzeri tecrubelerim oldu. Lambali devrelerle ugrasipta carpilmamis amator oldugunu sanmiyorum.
TA4EW Yilmaz Abi'nin gecirdigi kaza cok rahatlikla olumle sonuclanabilirdi. Daha once de yazdigim gibi bu tur devrelerle ugrasirken mutlaka yaninizda ne yapmasi gerektigini bilen birisinin olmasi cok onemli.
Ozellikle boyle hayati konularda once teorik bilgilerin pekismesinde yarar var. Boyle bilgiler edinilirken daha dusuk gucte calisan lambali devreler denenebilir. Bu calismalar sirasinda yari iletken RF amplifikator denemeleri de yapilir. Yuksek guc lambali devre icin hazir olundugunda kollar sivanir ve sonuca daha rahat ulasilir. Hayati tehlikenin yani sira en kucuk hatada her biri $400 civarinda olan RF lambalarini da calismaz hale getirebiliriz. Teorik bilginin pekistirilmesi ayni zamanda maddi hasarlarin en aza inmesine yardimci olacaktir.
Ankara'da iken hurdaliktan aldigim birkac Collins 30s-1 ve Japon uretimi 2,5Kw civarinda cikis yapan ve sadece besleme devresi 75 kilo olan RF amlifikatorlerim var. Collinsler kucuk boy buzdolabi seklinde. Bunlar uzerinde calismamam gerekiyor. Yani bakimlarini yapmaliyim. Ama YUksek voltaj ve yuksek akim'dan dolayi bu calismalari yanimda bir amator arkadas varken yapmayi bekliyorum. Bu tur profesyonel amplifikatorlerde her turlu onlemler alinmis olmasina ragmen yine bu sistemler uzerinde calismak icin ilk kural yaninizda bir baska teknisyenin de bulunmasidir. Sadece guvenlikle ilgili 30-40 sayfalik kitapciklari var!!!
TA7R sizdeki heyecani ve ilgiyi takdirle karsiliyorum. Boyle bir konuyla ilgilendiginizi duydugumda oldukca sevindim. Ama devam edin. Birakmayin. Konuya daha temkinli bilincli yaklasmaniz gerektigini zaten anlamis bulunuyorsunuz. En onemli ilk basamak budur.
Basarilar diliyorum.

[TA7R]

İlavave bir soru daha , devredeki kondansatörlerden hangileri Doorknob kondansatör olmalıdır

[TA2T]

Değerli Arkadaşlar,

2500 W lık lineerler konusunda bir süredir yapılan yazışmaları ve çalışmaları izlemekteyim.

Bu konuda kişisel görüşlerimi sizlere aktarmak istiyorum. Yazacaklarımın tamamen kişisel görüşüm olduğunu özellikle belirtir, tenkit veya eleştiri olarak algılanmamasını özellikle rica ederim.

Telsiz ve Radyo Amatörlüğünü tanımlarken, gençlere sürekli olarak, amatörlüğün en az güç kullanarak en uzak noktalarla haberleşme becerisi gösterebilmek olduğunu anlatırım, ve bu şekilde uygulama yapmaya da özenirim.

Bunu başarabilmek için; verici cihaz-anten-propagasyon-alıcı cihaz zincirinde yukarıda belirttiğim kritere göre incelemeler ve araştırmalar ile buna dayalı uygulamaların yapılmasının kişiyi daha çok tamin edeceğini düşünüyorum.

Şu anda yürürlükte bulunan yönetmeliğin 30. maddesinin a ve b bendlerine göre;

a) İzin verilen frekans bandlarında telsiz verici cihazı çalıştıran amatör telsizciler, EK( 2 )nolu tabloda gösterilen güç sınırlarını geçemezler.
b) Başlama ve bitiş zamanı önceden belli olmak kaydıyla, yarışma ve özel istasyon kurma ve benzeri hallerde ve anten güvenlik mesafeleri de dikkate alınarak , TK’nun izniyle, talep edilen ve geçici olarak izin verilen güçlerde yayın yapılabilir.

EK 2 deki tabloya göre ; Ülkemizde biz amatörlerin kullanabileceği maksimum güçler / SSB de maksimum PEP güçleri:

160 M de 9W / 30W
80 M de 75W / 75W
40 M de 75W / 75W
30 M de 75W / 75W
20-17-15-12-10 M de 75W / 400W
2 M ve yukarısında da 75W / 400W

olarak verilmektedir.

Bu güç sınırlarına uyulmaması halinde nasıl bir işlem yapılacağı da yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilmiş olup Belge iptaline kadar gidebilmektedir.

Bu durumda söz konusu lineer cihazların kullanılmasının ancak ;
a- Başlangıç ve bitiş tarihi belli olan kısıtlı süre için
b- Yarışma ve Özel istasyon kurma ve benzeri durumlarda
c- Anten güvenlik sınırı hesapları sunulup güvenlik sertifikası alarak
d- TK dan geçici izin alarak
mümkün olabileceği görülmektedir.

Yapılacak çalışmalar için sarfedilen zamanın, emeğin ve maddi kaynağın diğer amatör faaliyetlerde kullanılması bana daha mantıklı görünmektedir.

Yönetmelik dışı kullanımlar için zaten yorum yapmak uygun olmaz.

Kişisel bu yorumumun yurdumuzun dört bir tarafında ihtiyaç duyulan zaman-emek-kaynak yönlendirilmesine bir katkısı olacağını ümid eder tüm arkadaşlara amatörce çalışmalarında başarılar dilerim.

Ankara'dan Saygı ve Sevgiler

A.Tahir DENGİZ
TA2T

[TA7R]

Tahir Bey
Radyo amatörlüğünün önemli bir kısmı ve hatta belki de temeli elektronik bilgi sahibi olma,elektronik teorilere ve pratik uygulamalara vakıf ve bu çalışmaları bizzat gerçekleştirmektir.Telsiz bayisinden bir telsiz alıp anteni takıp DX yapmakla sınırlı değildir amatörlük . İnternette bir araştırma yaparsanız , amatörlere ait tüm web sayfalarında amatörlerin kendi linearlarını -antenlerini -arabirimlerini-güç kaynaklarını-alıcı vericilerini ,vb.. nasıl yaptıklarını anlatan binlerce site ile karşılaşabilirsiniz.
RF GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ başlığı altında işlenen konular yukarıda bahsedildiği gibi Amatörlere ait bir teknik konunun teorik olarak incelenmesinden , çözümlenmesinden ibaret bir konu olup ,bu başlık altında işlenen konulardan ve yazılardan hiçbiri ulusal mevzuatımıza ve bunca yıllık amatör birikimimize aykırılık oluşturmamaktır.
Linearların nasıl kullanılacağı ayrı bir konudur.
Amatörlere ait bir forumda linearların incelenmesinden daha doğal bir şey olamaz ancak bu konu sizin ilginizi çekmiyor veya beğeninizi kazanmıyor olabilir bu düşünce size ait bir düşünce olarak kalır .Beğenmediğiniz başlıkları-konuları okumazsınız olur biter!
Böyle bir teknik konuya yukarıda yazdıklarınız gibi müdahil olmak istemenizi anlamak mümkün değildir.

[TA7R]

TA4C , Uğur abiye bir kaç soru sormak istiyorum . Yukarıdaki BM3000 devresinde , lambanın anot unda xp1 ,xp2 (x=rusça harf) ve çıkışta komitatör ile şase arasına bağlanmış bobinler sanırım şok bobinleri , bunlar konusunda nette açıklama olmasına rağmen anlayamadım tam olarak . Bu bobinleri kendimiz sarmamız mümkünmüdür ? hangi malzeme üstüne kaç mm. bir telden nasıl sarılmalıdır? xp2 bobini nüvelimi ? (işaretinden öyle anlıyorum ama emin değilim)
Bir de en sonda ,anten çıkışında T1 trafosu ve yanında bir tane daha şok bobini görülüyor (nüveli gibi) bu devre filtre devresimidir?
İlavave bir soru daha , devredeki kondansatörlerden hangileri Doorknob kondansatör olmalıdır
Teşekkür ve saygılarımla 73 ...

[TA4C]

Merhaba Ahmet bey.
yazina gec cevap vermemin nedeni esimin ameliyat olusundan.
Bu plandaki bagzi bolumler olmasada calisir.
Gelelim senin soruna p2 trafolu filtre dir seninde dedigin gibi olmazsada olur
orada onemli olan p1 frekans durdurucu anoda ceryan gecirici RF sok bobinidir
ve ustundeki c1 kondansatorudur.
p1 soku elle sarilabilir tabiki 90-100 tur civaridir karkas capida kalem pil
kalinligindan biraz kalindir.Genelde seramik karkasa sarilir.
Karkasin icinde maden olmamalidir.
Tel capini oradan cekecegin ampere gore ayarlamalisin tel capini elimizdeki cihazlardan bakarak da tam olarak bulabiliriz asagi yukari
0.50 - 0.75 civari olmali.
T1 de olmadan calisir orasi sadece veri alinmasi icin yapilmistir.
Pi bobinin sagindaki frekansa gore ekleme kondansatorlerinin de sagindan
saseye P3 soku da olmadan calisir,olsun denirse kullanacagimiz en alcak
frekansi atiyorum 1.8 Mhz i saseye akitmayacak uzunlukta bir sok olmalidir.
Kondansatorler Pi cikis bobininin anot tarafındaki C5 ve anten tarafindaki
C14 kondansatorunun hava araliklari cok onemlidir.hava araliklidir veya
vakum kondansatordur.Birtanede pi bobininin anot tarafindaki frekansa gore
anahtarla girilen ekleme kondansatoru koymus buda uygun hava araliklidir.
Diger kondansatorler artisi eksisi olmayan CBS de denilen yaprak turu veya
baska sekillerde olan kullanildigi yere gore voltajina uygun kondansatorlerdir.
Asla elektrolitik degillerdir.
Cevaplamamda eksikler olduysa acelemdendir simdiden ozur dilerim tekrar cevaplarim.
calismalarinda kolayliklar dilerim.

[WW2L]

Benim yaklasimim ise soyle; devrenin beslemesi 24 Voltun ustu oldugunda eger kutunun kapaklari acik ise, devreye odanin kapisindan bakmayi tercih ederim. Saka bir yana Lambali amplifikatorlerin en buyuk dezavantaji yuksek gerilim. Eger daha once bu konuda calismaniz olmadi ise lutfen bir bilen arkadasinizin yardimini isteyin. Hele Yaptiginiz amplifikatorun kutusunuda kendiniz yapiyorsaniz. Kutunun hem AC hemde RF acisindan cok iyi bir sekilde topraklanmasini mutlaka saglayin. Yuksek gerilim devresini gerilim miktarina gore yeterince bosluk vererek metal kutuya alin Her KV icin en az 2 cm. Ayar uclarini bagladiginiz malzeme mutlaka plastik yada seramik cubuktan olussun hicbir sekilde metal (iletken) ile kutu disinda yer alacak ayar ve acma kapama anahtarini amfinin ic elemanlarina baglamayin. Bu baglama parcalarinin da uzunlugunun 1 KWatt icin en az 10 cm olmasina dikkat edin (EN AZ!!) Eger yapabilirseniz acma kapama sistemini guclu bir yuksek voltaj rolesi ile uzaktan kontrol edin. Yuksek gerilim altinda olan tum kapasitorlerin 5 ile 10 dakika icinde desarj ettirecek sizdirma direclerini koymayi ihmal etmeyin.

Kullandiginiz olcu aletlerinin olcum uclari genelde KV lar icin tasarilmamistir eger elinizde profesyonel olarak KV icin uretilmis olcu aleti ucu yok ise olcumu bu isi cok cok iyi bilen bir arkadasiniza yaptirin. Dusuk gerilim icin uretilmis uclar ile yuksek gerilim olcum metodlarini ancak bu metodlari cok iyi bilen kisiler yapmalidir.

Yuksek gerilim sagdece sizin degil sevdiklerinizinde hayatina mal olabilir o yuzden lutfen cok DIKKATLI olun. Yuksek voltajda gereksiz riskleri almayin diye bir uyarida bulunulmaz. YUKSEK VOLTAJLA CALISILIRKEN HIC BIR RISK ALINMAZ.

Bu arada 1 KWatt lik bir sistem hemen hemen her amatorun ihtiyacini karsilayabilecek bir guc 3 KWatt a cikmak ile cok buyuk bir fark elde edemiyeceginizide hatirlatmak isterim. Benim tavsiyem 1KW ve guzel bir anten (Kazanci 3dB olan bir antenne 3KW ciksi saglamak cok kolay bir is) 1 KW ile biraz daha asagida ki yuksek voltajlarla calismak mumkun buda hem sizin hemde evdeki diger yasayanlarin daha guvenli bir ortamda olmasini saglayacaktir.


Saglicakla kalin.
WW2L - Levent

[TA7R]

Uğur Abi , çok geçmiş olsun eşinize Tanrıdan acil şifalar dilerim.Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler . L1 ve L2 bobinlerini de açıklayabilirseniz çok makbule geçecek , çapı- kullanılan malzeme , 1.8-3.5-7-14-21-24-28 gibi bandlar için kaçar sipirden uc çıkacak , bu standartmıdır yoksa devreye göre bobin ve uç noktaları değişir mi ? Proje masa üstünde değil , acelemiz yok olsa bile önce sağlık müsait ve geniş bir zamanınızda cevaplamanız dileği ile , 73 ...
WW2L ,sayın Levent bey , uyarı ve önerileriniz için çok teşekkürler , bu konu Türkçe kaynaklarda geniş bir şekilde tartışılmamış olduğundan tarafımdan da bilinmiyordu , forumda Mehmet abinin böyle bir başlık açmasıyla gönlümde olan projeyi değerli abilerimizin de katkılarıyla irdelemeye başladık .Sonuçda ben de bu konuda birşeyler öğreniyorum forumu takip edip bu konuya ilgili arkadaşlar da konu hakkında bilgi sahibi oluyor. Mesajlardan birinde bahsettiğim gibi yüksek voltaj konusu forum sayesinde dikkami çekti , bir trafo sardırıp bir kart bastım mı yaparım diye düşünüyordum ama bunun bu kadar kolay olamayacağını anladım.Projeyi artık mutlaka gerçekleştirmek için irdelemiyoruz,bilgi depolayalım kaynağımız olsun diye yazıyoruz. Bana gelince büyük ihtimalle yapmayı denemeyeceğim ancak belki 1-2 yıllık bir süreç sonunda konuya tam vakıf olabilirsem ve yuksek voltajla çalışmış birinin fiili katkısını bulabilirsem belki projeyi gerçekleştirebilirim.Konu hakkındaki her Türkçe bilgi çok değerli , yazınızda bahsettiğiniz "devrenin beslemesini role ile uzaktan kumandayla açıp kapatmak" irdelenmesi gereken bir fikir .Bu konuda bir devre varsa foruma eklemenizi ve açıklamasını da yapmanızı rica edeceğim. Değerli görüş ve önerilerinizi içeren yazılarınızı heyecanla bekliyoruz .73

[TA4C]

Tekrar merhaba ahmet bey,
Evet aradan uzun bir zaman gecti. sorunu gordum L1 ve L2 bu devre tam bir Pi-Networktur, (anten tunerleride boyle yapilir) bu linkte mehmet abi cok guzel planli sekilde aciklamis

http://www.turkkonferans.org/DEVRE/TUNE ... RK%20TUNER

Tum degisken frekansli PA larin cikis devresinde PI-NETWORK devresi kullanilir.
Ne ise yarar surusunu sorarsak? dilimin dondugunce anlatmaya calisayim.

14.270 Mhz i gerektigi watla tubun girisine girdik, tubun bu frekansi en iyi sekilde yukselterek antene gondermesi icin gereklidir, bobin tur ve kapasitorlerin degerleri ile rezosansa gelmesi saglanir.

Eger Elinizde bobin turu ve araligi karkas capi yoksa (biz yaptigimizda yoktu)
Bayagi bir ugrasmak gerekiyor, 14.270Mhz in bobin turunu bulabilmek icin, tubun anodunun PI ye girdigi yerdeki kapasitor C5 en azda tutulur ve 10-14 tur civarina anten cikisi baglanir tam bu noktada PI nin anten tarafindaki kapasitor vardir C14 ve en yuksek wat cikacak sekilde her iki kapasitorle tune edilir, Tubun anodundaki kapasitor C5 hic kapanmadiysa PI deki anten cikisi bir tur azaltilir (antene cikan tel bir geri tura Alinir), anod kapasitoru C5 bobin ayari icin cok onemlidir aciga yakin yerde 14.000Mhz olmalidir 14.270Mhz de biraz kapali rezozansa gelir. Her bant icin bu sekilde bobin turu bulunur.
Bobinlerin L1 L2 diye ayrilmasinin nedeni 28Mhz ve 21Mhz bobin teli diger frekanslardaki tellerden kalin ve karkas capi daha kisa oldugundandir.

Senin plana baktigimda PI anahtari kafani karistirmasin ,soyle dusun her bandin turlari belli diyelim C14 un baglandigi noktadan baslayan bir anahtar ucu dusun PI yi kendi arasinda kisadevre edicek, hicbir turu kisadevre etmezsen tum bobin turlarini kullanarak 1.8Mhz de calisir.

Sipir ve bobin caplarini sormussun her tubun Sipir ve bobin caplarinin birbirine uymadigini saniyorum, onun icin bir sipir sayisi ve cap veremiyorum (yanlissam duzeltin). Orjinal yapili PA larin resimlerine bakarak bilgi edinilebilinir.
Birde PI nin capini kisa tutarsan sipir sayisi cogalir, PI nin capini uzun tutarsan sipir sayisi azalir, Yapilicak PA nin kasasina gore ayarlanir en uygun cap bulunur.
Mutlaka Memet ve Levent abiden cevap gelicektir.
Yaziyla anlatmak ne kadar zormus hihi.
Calismalarinda kolayliklar dilerim.

[NA5B]

TA4C, Ugur Abi'nin aciklamalarina bazi ilaveler yapmak istiyorum. Lambali RF amplifikator devrelerinde tipik olarak Anod empedansi bir kac kilo ohmdur. Anten empedansimiz ise bilindigi gibi 50 Ohm'dur. Bu durumda dikkat edilmesi gereken konulari siralayacak olursak; Anod tarafinda kullanilan C5 ayarli kondansatorun degeri anten tarafindaki C14 un degerinden du$uk olacaktir. Ancak elemanlar arasindaki mesafe daha geni$tir. Bunun sebebi anod besleme voltaji'nin yuksekligidir. Aslinda buna ilave olarak lamba ve tum diger elemanlar rezonanstayken C5 uzerine gelen RF voltaj, empedansinda yuksekliginden dolayi anod besleme voltajinin cok uzerine cikar. Anod besleme voltaji 3000 volt iken C5 uzerinde 5000-6000 (RF) volt okumak mumkundur. Burada kondansator secimi cok onemlidir. En az 6~10kV degerlerinde cali$abilen turunu secmek gerekir. Anten tarafindaki C14'un C5'e oranla degeri anten empedansinin 50 ohm olmasindan dolayi yuksektir. Anod tarafinda 400-500pF yeterli kalirken anten tarafinda yani C14 1000-1500 pF olmasi gerekir. Anoda oranla empedansin du$uklugunden dolayi C14 uzerinde RF voltajida du$uk olacagindan C14'un eleman araligi C5 e oranla daha azdir. Araligin C5 te en az 5 mm olmasi yeterliyken C 14'te 1 veya 2 mm yeterli olacaktir. 2kW gibi ciddi RF seviyelerinde yuksek voltaj ve akimlara dayanikligindan dolayi Vakum Kondansatorler kullanilir. Ancak oldukca yuksek fiyatlidir. Ancak hurdaliklarda rahatlikla bulunabilir. Bunlara dikkat edilmezse ark olu$masi veya kisa devre ile sonuclanan ve lambaya zarar veren durumlar ortaya cikacaktir.
Anod tarafi C5 TUNE yani frekansa gore rezone etmek icin C14 ise LOAD antene maksimum enerjiyi yukleyebilmek icin ayarlanir.
RF enerjisinin yuzeyden akmasi ozelliginden dolayi kullanilan bobinin gumu$ kaplama olmasi tercih edilmelidir. 21MHz ve yukari frekanslarda bobinin du$uk frekanslara gore capinin daha kalin olmasina dikkat edilir. 1.8 ~ 14 MHz araliginda kullanilan L1 icin 2mm, 21MHz ve yukarisi icin kullanilan L2 icin 5 mm ici bo$ bakir boru uygun olacaktir.
Bu yazdiklarim 1kW ve yukarisi RF amplifikatorleri icin onemlidir. Daha du$uk seviyelerde ornegin 100~200W icin $art degildir.
Tekrar hatirlatayim.... Dikkat yuksek voltaj....
Iyi cali$malar

[WW2L]

Mehmet Bey Tasinma isi bittigine gore bana 2.5 KW lik bir Amplifikator yaparmisiniz (eskilerden birini tamir de etseniz olur.) Mumkunse 5 watt giriste 2.5 Kw istiyorum.

73
Levent - WW2L

[NA5B]

Cali$ma masami bitirmek uzereyim. Yava$ yava$ ki$ mevsimi yakla$iyor. Amator cali$ma odami isitacak 2.5kW lik amplifikatoru yava$ yava$ hazirlamam gerekecek!!!
Levent Bey, 5W girip 2.5kW cikan amplifikatoru yeni bitirdigin 7 MHz QRP'ye baglayacaksin anla$ilan!!